ในฤดูใบไม้ผลิปี 2022 อีเมลเชิญจาก Google ถูกส่งไปยังกล่องจดหมายของนักเขียนแนวไซไฟและแฟนตาซีกว่าสิบคน รวมถึง Ken Liu เจ้าของรางวัล Hugo และ Nebula รวมถึง Robin Sloan ผู้เขียน "Mr. Penumbra's 24-Hour Bookstore" ในอีเมลระบุว่ามี "เครื่องมือแก้ไขข้อความมหัศจรรย์" ชื่อ Wordcraft อยากให้พวกเขาลองใช้และให้ความเห็น หลังจากเซ็นสัญญารักษาความลับ สิ่งที่พวกเขาได้รับคือหน้าตาคล้าย Word ที่มีแชทบอทติดอยู่ด้านข้าง โดยเบื้องหลังขับเคลื่อนด้วยโมเดล LaMDA ซึ่งเป็นต้นแบบของ Google Gemini ในเวลาต่อมา
งานวิจัยภายในนี้มีชื่อรหัสว่า "Wordcraft Writers Workshop" มาจากทีม Magenta ภายใต้ DeepMind ที่เชี่ยวชาญด้านศิลปะและแมชชีนเลิร์นนิง ซึ่งก่อนหน้านี้เป็นที่รู้จักจากการทำปลั๊กอินดนตรีให้ Ableton Live งานวิจัยนี้ให้เวลานักเขียนแต่ละคนแปดสัปดาห์ในการเขียนเรื่องสั้นหนึ่งเรื่อง โดยให้อิสระในการเลือกใช้ AI มากน้อยแค่ไหนตามใจชอบ อย่างน้อยมีนักเขียนหนึ่งคนที่ไม่ได้ใช้ข้อความที่สร้างจาก AI เลยตลอดกระบวนการ ผลงานทั้งหมดพร้อมกับเอกสารไวท์เปเปอร์ถูกนำขึ้นเว็บไซต์ของ Magenta และอยู่ที่นั่นมานานถึงสี่ปี
เมื่อวันที่ 6 สิงหาคมที่ผ่านมา นักเขียน Lily Lachance ไปเจองานวิจัยนี้เข้าในฟอรัม Codex และรีบโพสต์ระเบิดลง Bluesky ทันทีว่า "นักเขียนมืออาชีพ 13 คนร่วมมือกับหุ่นยนต์ขยะ AI ของ Google อย่าง Wordcraft ช่วยรับรองเครื่องจักรลอกเลียนแบบ" โพสต์ถูกลบไปอย่างรวดเร็ว แต่ภาพแคปหน้าจอได้แพร่กระจายออกไปแล้ว มีคนรวบรวม "รายชื่อผู้ทรยศ" ขึ้นมา ถึงขั้นเรียกร้องให้บอยคอตไม่อ่านผลงานของทั้ง 13 คนนี้
ท่ามกลางกระแสรุมประณาม Eugenia Triantafyllou นักเขียนชาวกรีกเจ้าของรางวัล Shirley Jackson ตอบโต้ว่าตอนที่เธอเข้าร่วมนั้นไม่รู้เลยว่าเครื่องมือนี้ถูกฝึกฝนด้วยผลงานที่มีลิขสิทธิ์ "ในหัวฉันตอนนั้น มันคล้ายกับเครื่องสร้างชื่อแฟนตาซีที่เราใช้กันก่อนยุค LLM ที่แค่เอาพยางค์มาต่อกันแบบสุ่ม—ตอนนี้คิดย้อนไปก็รู้สึกว่าตัวเองไร้เดียงสาสุดๆ" เธอเน้นย้ำว่าหลังจากนั้นเธอไม่ได้ใช้ AI ในการเขียนอีกเลย "ฉันเริ่มเกลียด LLM ไปแล้ว ตอนนี้จะไม่มีวันเข้าร่วมงานวิจัยแบบนี้อีก" ส่วนนักเขียนอย่าง Ken Liu และ Robin Sloan ที่แทบไม่ค่อยใช้โซเชียลมีเดียอยู่แล้ว อาจไม่รู้ตัวด้วยซ้ำว่าชื่อตัวเองติดอยู่ในรายชื่อนี้
ไม่ใช่ทุกคนที่เลือกจะเปิดศึก Vajra Chandrasekera อดีตบรรณาธิการนิยายของ "Strange Horizons" โพสต์ข้อความยาวใน Bluesky ว่าการเข้าร่วมในปี 2022 ถือเป็นความผิดพลาดจริง แต่ "ตราบใดที่ตอนนี้พวกเขาไม่ได้สนับสนุน AI ผมจะไม่ตำหนิการตัดสินใจในตอนนั้น" เขายังเตือนด้วยว่าแม้กระแสต่อต้านตอนนั้นยังไม่เป็นรูปเป็นร่าง แต่รอยร้าวของข้อถกเถียงนี้มีอยู่แล้วตั้งแต่ต้น Lincoln Michel อาจารย์สอนวิชาการเขียนเชิงสร้างสรรค์ที่มหาวิทยาลัย Columbia และ Sarah Lawrence College ชี้ว่าในปี 2022 คนส่วนใหญ่แทบไม่ได้ให้ความสนใจกับ LLM เลย มีเพียงกลุ่ม "นักเขียนที่จริงจัง" กลุ่มหนึ่งที่สนใจและพูดคุยกันอย่างเปิดเผย เขายกตัวอย่าง "According to Alice" ผลงานที่ Sheila Heti ร่วมมือกับ LLM เขียนขึ้นและตีพิมพ์ใน The New Yorker เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2023 ซึ่งตอนนั้นปฏิกิริยาตอบรับค่อนข้างเรียบง่ายและออกไปทางความอยากรู้อยากเห็นเสียมากกว่า
ในไวท์เปเปอร์มีบทหนึ่งชื่อว่า "ข้อกังวลเกี่ยวกับที่มาของคำแนะนำของ Wordcraft" ซึ่งตอนนี้ถูกฝ่ายวิจารณ์นำมาใช้เป็นหลักฐานว่านักเขียนรู้เรื่องนี้อยู่แล้ว ในเอกสารระบุว่าผู้เข้าร่วมหลายคนแสดงความกังวลอย่างจริงจังเรื่อง "ไม่รู้ที่มาของคำแนะนำจาก Wordcraft" โดยนักเขียนคนหนึ่งชื่อ Allison Parrish ถึงกับยอมรับว่าเธอเอาข้อความที่ได้จาก AI ไปค้นหาในอินเทอร์เน็ตเพื่อตรวจสอบว่าไม่ได้ลอกเลียนใครมา แต่นักเขียนไซไฟรางวัลอีกคนที่ไม่ประสงค์เปิดเผยชื่อบอกกับ Engadget ว่า Google ไม่เคยอธิบายหลักการทำงานทางเทคนิคให้เขาฟังเลย และไม่ได้บอกด้วยว่ามีใครอีกบ้างที่ร่วมโครงการวิจัยนี้
คำพูดของนักเขียน Talabi อาจสรุปความไร้สาระของเรื่องราวนี้ได้ดีที่สุด เขาเขียนใน Bluesky ว่า "สิ่งที่โครงการนี้ทิ้งไว้ให้ฉันอย่างยั่งยืนที่สุด คือความเกลียดชังอย่างลึกซึ้งต่อขยะ AI และ LLM ใครก็ตามที่เคยฟังฉันพูดเรื่องนี้จะรู้ดี ฉันได้เห็นแล้วว่าไส้กรอกถูกทำขึ้นมาอย่างไร แล้วฉันก็ปฏิเสธมัน" การทดลองที่ไม่มีใครสนใจเมื่อสี่ปีก่อน วันนี้กลายเป็นแบบทดสอบความถูกต้องทางการเมืองที่นักเขียนต้องออกมาแสดงจุดยืนต่อสาธารณะ
