「Shot with IMAX」กับ「Filmed for IMAX」ฟังดูเหมือนเป็นประโยคเดียวกันแค่เปลี่ยนคำพูด แม้แต่ฝ่ายการตลาดของ IMAX เองก็ยังไม่ได้แบ่งเส้นแบ่งระหว่างสองคำนี้ให้ชัดเจน พูดง่ายๆ คำแรกหมายถึงกล้องที่ใช้ในการถ่ายทำขณะนั้น ส่วนคำหลังหมายถึงกระบวนการผลิตทั้งหมดตั้งแต่ขั้นเตรียมงานไปจนถึงการฉายที่ออกแบบมาเพื่อรูปแบบ IMAX โดยเฉพาะ หนังเรื่องหนึ่งสามารถเข้าข่ายทั้งสองฉลากพร้อมกันได้ อย่างเช่น The Odyssey ของคริสโตเฟอร์ โนแลน ที่ถ่ายทำทั้งเรื่องด้วยกล้องฟิล์ม IMAX และยังถูกจัดอยู่ในโครงการ「Filmed for IMAX」อย่างเป็นทางการด้วย แต่ก็มีหนังบางเรื่องที่เข้าข่ายเฉพาะอย่างหลังเท่านั้น เช่น Dune ของเดนิส วิลเนิฟ ที่ไม่เคยแตะกล้องฟิล์ม IMAX เลยตลอดทั้งเรื่อง
Shot with IMAX พูดถึงตัวกล้องฟิล์มนั้น
ฝ่ายการตลาดของ IMAX มักใช้คำที่แม่นยำกว่าอย่าง「Shot with IMAX Film Cameras」ความหมายตรงตัวคือ อย่างน้อยบางส่วนของหนังถ่ายทำด้วยกล้องฟิล์มฟอร์แมตใหญ่ของ IMAX จริงๆ กล้องรุ่นนี้ใช้ระบบ 15-perf 65mm โดยฟิล์ม 65mm จะเคลื่อนผ่านตัวกล้องในแนวนอน แต่ละเฟรมกินพื้นที่ 15 รูพรุน (perforation) ทำให้อัตราส่วนภาพที่ได้ออกมาอยู่ที่ 1.43:1 ซึ่งใกล้เคียงกับสี่เหลี่ยมจัตุรัสมากกว่าจอทั่วไป ในกองถ่ายใช้ฟิล์ม 65mm แต่ก็อปปี้ที่นำไปฉายในโรงหนังจะเป็น 70mm นี่คือเหตุผลที่บางรอบฉายจะระบุพิเศษว่า「IMAX 70mm」
ไม่จำเป็นต้องถ่ายทำทั้งเรื่องด้วยกล้อง IMAX ถึงจะได้ติดฉลากนี้ อย่าง Oppenheimer ก็ใช้กล้องฟิล์ม IMAX ถ่ายทำแค่บางฉากเท่านั้น ฉากเหล่านี้จะขยายเป็นภาพ IMAX ที่สูงขึ้นในโรงหนังที่รองรับ ส่วน The Odyssey ไปไกลกว่านั้น — IMAX ระบุว่านี่คือภาพยนตร์เรื่องยาวเรื่องแรกที่ถ่ายทำทั้งเรื่องด้วยกล้องฟิล์ม IMAX โดยอาศัยตัวเรือนกล้องที่ออกแบบใหม่ ทำให้ฉากที่ต้องบันทึกเสียงบทพูดพร้อมกันก็สามารถถ่ายด้วยฟอร์แมตนี้ได้ หากอยากดูเวอร์ชันที่สมบูรณ์ที่สุด ต้องหาโรงหนังที่ฉายก็อปปี้ฟิล์ม 70mm โดยเฉพาะ
Filmed for IMAX คือกระบวนการที่เริ่มตั้งแต่ขั้นเตรียมงาน
โครงการ「Filmed for IMAX」เริ่มต้นตั้งแต่ขั้นเตรียมงาน กองถ่ายต้องตัดสินใจก่อนว่าจะใช้กล้องฟิล์ม IMAX หรือกล้องดิจิทัลที่ได้รับการรับรองจาก IMAX ขณะถ่ายทำจะจัดองค์ประกอบภาพให้เข้ากับอัตราส่วน 1.90:1 หรือ 1.43:1 ของ IMAX เป็นเป้าหมาย จากนั้นในขั้นตอนหลังการถ่ายทำ ทีมงานของ IMAX จะช่วยปรับให้เหมาะสมกับระบบโรงหนังของตน ในปี 2020 IMAX เริ่มรับรองกล้องถ่ายภาพยนตร์ดิจิทัลจากแบรนด์ต่างๆ อย่าง ARRI, Panavision, RED, Sony กล้องเหล่านี้ไม่ได้ผลิตโดย IMAX เอง แต่เป็นกล้องดิจิทัลที่ผ่านการรับรองและสามารถใช้ในกระบวนการผลิตนี้ได้
Dune คือตัวแทนของสายดิจิทัล วิลเนิฟไม่ได้ใช้กล้องฟิล์ม IMAX ถ่ายทำผลงานปี 2021 เรื่องนี้ แต่ใช้กล้องดิจิทัลที่ได้รับการรับรองจาก IMAX ถ่ายทำ และจัดองค์ประกอบภาพตามมาตรฐานการฉายของ IMAX ในบางโรงหนัง บางฉากของ Dune จะขยายเป็นอัตราส่วน 1.43:1 ทำให้เห็นภาพด้านบนและด้านล่างมากขึ้น สมบูรณ์กว่าเวอร์ชันที่ฉายในโรงทั่วไป แต่「Filmed for IMAX」ไม่ได้รับประกันว่าสัดส่วนการขยายภาพจะเหมือนกันทุกเรื่อง อย่าง F1: The Movie ถ่ายทำทั้งเรื่องด้วยกล้องดิจิทัลที่ได้รับการรับรองจาก IMAX แต่เวอร์ชันฉายเต็มกลับใช้อัตราส่วน 1.90:1 ส่วน Mission: Impossible: The Final Reckoning ก็ใช้กล้องที่ได้รับการรับรองเช่นกัน แต่มีเพียงบางช่วงเท่านั้นที่ขยายเป็น 1.90:1 รวมเวลาทั้งหมดกว่า 45 นาที
ป้ายกำกับเพียงอย่างเดียวไม่ได้บอกคุณว่ารอบฉายไหนคุ้มค่าดูกว่ากัน สิ่งที่ตัดสินคุณภาพของประสบการณ์จริงๆ คือโรงหนังนั้นสามารถฉายได้เต็มประสิทธิภาพแค่ไหน ไม่ใช่ทุกโรง IMAX จะฉายภาพสัดส่วนเต็ม 1.43:1 ได้ — โรง IMAX 70mm สามารถฉายจากฟิล์มด้วยสัดส่วนภาพที่สูงกว่านี้ได้ บางโรง IMAX with Laser ก็รองรับ 1.43:1 เช่นกัน ส่วนโรง IMAX อื่นๆ อาจฉายได้แค่เวอร์ชันกว้าง 1.90:1 เท่านั้น หนังเรื่องเดียวกันที่ถูกระบุว่า "Filmed for IMAX" อาจให้ภาพที่แตกต่างกันอย่างชัดเจนเมื่อดูในโรงต่างกันสองแห่ง: ต่อให้ในหนังมีฉากที่ถ่ายด้วยสัดส่วน 1.43:1 จริง แต่ถ้าโรงนั้นไม่มีอุปกรณ์รองรับ คุณก็จะไม่ได้เห็นภาพเต็มเฟรม ก่อนซื้อตั๋ว จึงควรเช็กให้ชัดว่ารอบที่จะดูเป็น IMAX 70mm หรือไม่ หรือโรง IMAX with Laser นั้นรองรับการฉายแบบ 1.43:1 หรือเปล่า
