OpenAI เปิดต้นฉบับคณิตศาสตร์ 722 ฉบับ แก้โจทย์ด้วยพรอมป์เดียวจุดกระแสถกเถียงเรื่องการตรวจสอบ

ต้นฉบับ 722 ฉบับ โจทย์คณิตศาสตร์ยาก 372 ข้อ โดยเฉลี่ยแต่ละผลลัพธ์ใช้ปริมาณการใช้งาน ChatGPT Pro เพียงราว 3 ชั่วโมง — นี่คือขนาดของสิ่งที่ OpenAI เปิดเผยออกมาในครั้งนี้ แต่สิ่งที่น่าสนใจกว่าคือวิธีการ: ตามที่ OpenAI บอกกับ Scientific American เกือบทุกฉบับของงานวิจัยเหล่านี้เสร็จสิ้นด้วยการป้อนพรอมป์เดียวให้ AI เอเจนต์ตัวเดียวทำงาน

ต้นฉบับทั้งหมดถูกอัปโหลดขึ้น GitHub โดยได้รับการยืนยันจากคณะที่ปรึกษาที่ OpenAI เพิ่งตั้งขึ้นใหม่ในชื่อ "คณะที่ปรึกษาด้านคณิตศาสตร์และปัญญาประดิษฐ์" (Advisory Group on Mathematics and Artificial Intelligence หรือ AGMAI) เมื่อเดือนที่แล้ว OpenAI เคยออกมาระบุไว้ก่อนแล้วว่าโมเดลของตน "แก้โจทย์ที่ค้างคามานานกว่า 100 ข้อ ครอบคลุมสาขาคณิตศาสตร์ส่วนใหญ่" ซึ่งครั้งนี้เท่ากับเป็นการเปิดรายชื่อที่เป็นรูปธรรมออกมา บริษัทระบุว่าผลงานเหล่านี้มาจากโมเดลต้นแบบ ChatGPT ที่ยังไม่ได้เปิดให้ใช้งานต่อสาธารณะ

ผลงานสำคัญที่ OpenAI อ้างว่าทำได้ ประกอบด้วยคำตอบของข้อสันนิษฐาน Kakeya ในมิติที่ 4 การปรับปรุงอัลกอริทึมคอมพิวเตอร์สำคัญหลายตัว รวมถึงความคืบหน้าในข้อสันนิษฐานรีมันน์ — หากข้อใดข้อหนึ่งในสามนี้ได้รับการพิสูจน์ยืนยัน ก็นับเป็นเรื่องใหญ่ในวงการคณิตศาสตร์ ในแถลงการณ์เปิดตัว บริษัทระบุว่าครั้งนี้เลือกเปิดเผยในรูปแบบคลัง GitHub ก่อน พร้อมกลไกสำหรับแก้ไขและอ้างอิงงานวิจัย "ในขณะที่ยังคงมองหาแพลตฟอร์มโฮสต์ของชุมชนอื่นๆ ที่สอดคล้องกับแนวทางของคณะกรรมการ" และสัญญาว่าการเปิดเผยในอนาคตจะทำได้ครบถ้วนกว่านี้ ทั้งในเรื่องมาตรฐานการอ้างอิง การอธิบายเชิงคณิตศาสตร์ และรูปแบบการนำเสนอ

แต่ความโปร่งใสที่ AGMAI แนะนำนั้น OpenAI ทำได้เพียงครึ่งเดียว คณะกรรมการเคยแนะนำให้เปิดเผยระยะเวลาประมวลผลและพรอมป์ที่ใช้ของแต่ละโจทย์เป็นรายข้อ แต่ครั้งนี้ OpenAI ไม่ได้ทำตาม โดยให้มาเพียงภาพรวมของกระบวนการให้เหตุผล การประมาณการประมวลผล และจำนวนโจทย์ที่ลองทำเท่านั้น พูดอีกแบบคือ คนภายนอกเห็นได้แค่รายชื่อผลลัพธ์ แต่มองไม่เห็นเส้นทางที่เป็นรูปธรรมซึ่งจะทำให้ตรวจสอบได้ว่าผลลัพธ์เหล่านั้นได้มาอย่างไร

นี่คือแก่นแท้ของข้อถกเถียงนี้เลย ก่อนหน้านี้ ข้อกล่าวอ้างของ OpenAI เกี่ยวกับ Navier-Stokes ก็เคยสร้างแรงสั่นสะเทือนในวงการคณิตศาสตร์มาแล้ว จนทำให้นักวิชาการหลายคนระมัดระวังต่อคำกล่าวอ้างที่ว่า "AI แก้โจทย์ได้ในครั้งเดียว" Andrew Sutherland นักคณิตศาสตร์จาก MIT ให้สัมภาษณ์กับ Scientific American ว่า "ตราบใดที่พวกเขายังไม่เปิดเผยโมเดลให้คนอื่นสามารถนำไปทำซ้ำผลลัพธ์เหล่านี้ได้ คำกล่าวอ้างใดๆ เกี่ยวกับการที่ตัวแทน AI เพียงตัวเดียวแก้โจทย์ได้ในครั้งเดียว ก็ควรถูกมองว่ายังพิสูจน์ไม่ได้"

ต้นฉบับชุดนี้ที่ OpenAI เปิดเผยออกมา ตอนนี้ยังต้องรอให้นักคณิตศาสตร์ตรวจสอบยืนยันทีละฉบับ ส่วนผลกระทบที่แท้จริงจะเป็นอย่างไรก็ต้องรอผลการตรวจสอบออกมาก่อนถึงจะตัดสินได้ ส่วนเรื่องที่ว่าโมเดลนี้จะเปิดให้ใช้งานสาธารณะหรือไม่ และเนื้อหาพรอมต์ที่ยังขาดหายจะถูกเปิดเผยครบถ้วนเมื่อไหร่นั้น ทาง OpenAI ยังไม่ได้ให้กรอบเวลาที่ชัดเจนออกมาแต่อย่างใด