เครื่องเกมเก่าในโรงรถราคาเท่าไหร่? จาก NES ถึง PS3 รุ่นต่างกันนิดเดียวราคาต่างกันสิบเท่า

อย่าเพิ่งรีบเอาเครื่องเกมเก่าไปทิ้งขายเป็นเศษเหล็ก ตามรายงานของ Engadget ราคาตลาดของเครื่องเกมโบราณมีความแตกต่างกันมาก และสิ่งที่ตัดสินราคามักไม่ใช่ "อายุเก่าแค่ไหน" แต่เป็นรุ่น สภาพเครื่อง และของแถมเล็กๆ น้อยๆ ที่มากับเครื่องในสมัยนั้นว่ายังอยู่ครบหรือไม่

รายงานอ้างอิงข้อมูลการซื้อขายที่เสร็จสมบูรณ์จาก PriceCharting (ไม่ใช่ราคาที่ผู้ขายตั้งเองบน eBay) ระบุว่า เครื่อง Nintendo Entertainment System (NES) แบบเปล่าๆ ทั่วไปมีมูลค่าประมาณ 82 ดอลลาร์สหรัฐ หากมีอุปกรณ์ครบและกล่องสมบูรณ์อาจสูงถึงราว 295 ดอลลาร์ ส่วนแบบใหม่ไม่แกะกล่องอยู่ที่ประมาณ 1,209 ดอลลาร์ กุญแจสำคัญของความแตกต่างอยู่ที่จอยเดิม สายไฟ คู่มือ และกล่องบรรจุภัณฑ์ว่ายังเก็บไว้หรือไม่ บทความยังกล่าวถึงชุด NES Action Set ที่มีจอยสองอัน พร้อมปืนแสง Zapper เคยขายได้ในราคา 395 ดอลลาร์บน eBay ถือเป็นตัวอย่างชัดเจนว่ากล่องและอุปกรณ์เสริมช่วยดันราคาได้มากแค่ไหน แต่สิ่งที่สำคัญยิ่งกว่าของแถมเหล่านี้คือเครื่องสามารถเปิดติดใช้งานได้จริงหรือไม่ เครื่องที่มีสภาพชัดเจน ยืนยันได้ว่าใช้งานได้จริง ย่อมประเมินราคาได้ง่ายกว่าคำพูดของผู้ขายที่บอกแค่ว่า "ครั้งล่าสุดที่ใช้ยังปกติดี"

เครื่องชื่อเดียวกัน รุ่นต่างกันนิดเดียว ราคาอาจต่างกันเท่าตัว

ความหายากช่วยดันราคาได้ก็จริง แต่ต้องมีความต้องการในตลาดนักสะสมด้วย รายงานระบุว่า Sega Saturn เวอร์ชันอเมริกาเหนือปัจจุบันมีมูลค่าแบบเปล่าๆ ประมาณ 185 ดอลลาร์ และแบบอุปกรณ์ครบราว 270 ดอลลาร์ เทียบกับ PlayStation รุ่นแรกที่มีมูลค่าเพียงประมาณ 56 ดอลลาร์และ 99 ดอลลาร์ตามลำดับ เนื่องจาก Saturn ในตอนนั้นผลิตออกมาน้อยกว่า PlayStation อยู่แล้ว นี่ก็เป็นสาเหตุหลักอย่างหนึ่งที่ทำให้ราคาต่างกัน

แต่ถึงจะเป็นเครื่องเกมชื่อเดียวกัน ก็อาจมีมูลค่าต่างกันมากเพราะสี เวอร์ชันภูมิภาค สเปกภายใน หรือพอร์ตเชื่อมต่อที่แตกต่างกัน บทความยกตัวอย่าง Dreamcast ลาย Hello Kitty เวอร์ชันญี่ปุ่น ปัจจุบันมีมูลค่าแบบเปล่าๆ ประมาณ 232 ดอลลาร์ และแบบอุปกรณ์ครบราว 644 ดอลลาร์ อีกตัวอย่างหนึ่งคือ PlayStation 3 รุ่นแรกเริ่ม: รุ่น CECHA-01 ความจุ 60GB ปัจจุบันมีมูลค่าแบบเปล่าๆ ประมาณ 374 ดอลลาร์ และแบบอุปกรณ์ครบราว 650 ดอลลาร์ ส่วนหนึ่งเป็นเพราะรุ่นนี้สามารถเล่นเกม PlayStation 2 ได้ ซึ่งเป็นฟังก์ชันที่รุ่นหลังๆ ที่ปรับเปลี่ยนสเปกไม่มี รายงานยังแนะนำว่าก่อนจะลงประกาศขายเครื่อง ควรพลิกดูสติกเกอร์รุ่นที่ด้านหลังเครื่องให้แน่ใจก่อน

เครื่องต้นแบบ (Prototype) มีกฎเกณฑ์อยู่ในอีกโลกหนึ่ง

ยังมีเครื่องเกมอีกประเภทหนึ่งที่ไม่เคยตั้งใจจะวางขายตั้งแต่แรก เครื่องพัฒนา (development kit) และเครื่องต้นแบบก่อนการผลิตจริง เนื่องจากมีจำนวนหลงเหลืออยู่ในโลกอาจแค่หลักหน่วย หรือบางเครื่องมีเพียงเครื่องเดียวเท่านั้น ตรรกะเรื่องราคาจึงหลุดออกจากตลาดทั่วไปโดยสิ้นเชิง

ตัวอย่างที่โด่งดังที่สุดคือเครื่องต้นแบบ "Nintendo PlayStation" โปรเจกต์ CD-ROM ที่ Nintendo กับ Sony เคยร่วมมือกันแต่ภายหลังถูกล้มเลิก เครื่องนี้ถูกประมูลไปในปี 2020 ด้วยราคาค้อน 300,000 ดอลลาร์สหรัฐ และเมื่อรวมค่าคอมมิชชั่นผู้ซื้อแล้ว ยอดขายรวมพุ่งถึง 360,000 ดอลลาร์สหรัฐ

รายงานไม่ได้ให้ข้อมูลอัตราแลกเปลี่ยนราคาประเมินหรือช่องทางซื้อขายสำหรับตลาดไต้หวันหรือเอเชีย ผู้อ่านที่ต้องการตรวจสอบราคาเครื่องเกมของตัวเองสามารถค้นหาประวัติการซื้อขายที่เสร็จสมบูรณ์จาก PriceCharting เพื่อใช้เป็นเกณฑ์อ้างอิงได้ด้วยตนเอง