นิทรรศการเดี่ยว Toil and Soil หรือ《日日耕》ของ 邱瑋祥 (Chiu Wei-Hsiang) ที่ gdm ย่านเซ็นทรัล ฮ่องกง จะสิ้นสุดวันที่ 31 ตุลาคม ภาพมีทั้งสัตว์ ผักผลไม้ ดอกไม้ และใบหน้าบิดรูป ใช้สีสดแต่ไม่มุ่งให้รอยพู่กันเรียบเนียน ศิลปินเกิดปี 1997 ที่ต้าหยวน เถาหยวน นำประสบการณ์บ้านเก่าถูกรื้อ กิจการแผงตลาดของครอบครัว และงานในสถานดูแลมาสู่ภาพวาด แนวคิดการเพาะปลูกในชื่อเชื่อมกับผืนดิน และอ่านได้ถึงการค่อย ๆ ทิ้งภาพไว้ในกลางคืนหลังทำงานกลางวัน
จากต้าหยวน เถาหยวน สู่บ้านในความทรงจำ
เขาจบสาขาศิลปะจิตรกรรมและอักษรวิจิตรจากมหาวิทยาลัยศิลปะแห่งชาติไต้หวันในปี 2020 ปัจจุบันอยู่ไทเป วัยเด็กผูกกับชนบท ครอบครัว และตลาด ต่อมาบ้านเก่าถูกเวนคืนและรื้อจากโครงการ Aerotropolis นิทรรศการ The House《厝》ปี 2023 และ Root《根》ปี 2024 เคยจัดบนพื้นที่บ้านบรรพบุรุษ เส้นทางนี้สำคัญเกินกว่าการวาดอาคารที่หายไปขึ้นใหม่ เพราะชีวิตที่เคยเชื่อมด้วยที่อยู่ ภูมิประเทศ และเครือญาติ กำลังเปลี่ยนเป็นความทรงจำที่มองเห็นได้แต่ไม่อาจฟื้นกลับครบถ้วน
เมื่อดูงาน ลองวางเกณฑ์ว่าภาพเหมือนจริงเพียงใดไว้ก่อน เขาไม่ได้อาศัยภาพถ่ายอ้างอิงหรือภาพร่าง แต่ลงมือจากภาพในใจโดยตรง ขอบที่พร่าและสัดส่วนที่บิดจึงไม่จำเป็นต้องเป็นความผิดพลาดที่รอการแก้ ความทรงจำเองก็ละ ย่อขยาย และย้ายตำแหน่งอยู่แล้ว สีชมพู เขียว น้ำเงิน และแดงที่เข้มเก็บความคลาดเหล่านี้ไว้บนพื้นผิว ทำให้สิ่งของธรรมดาไม่ได้มีเพียงรูปที่จำได้ แต่ยังอาจส่งทั้งความตึงเครียดและความใกล้ชิด
จังหวะการอ่านภาพใหญ่และภาพเล็กที่เรียงต่อกัน
ในภาพพื้นที่จัดแสดง งานแนวตั้งขนาดใหญ่ใช้พื้นหลังน้ำเงินกับเขียวล้อมใบหน้าชมพู ลำตัวยาวเรียวและดอกไม้ตรงอกสร้างสัดส่วนที่ไม่มั่นคง อีกผนังเรียงภาพขนาดเล็ก ให้คน พืช และสิ่งของเทียบกันในขนาดใกล้เคียง ลองตามว่าสีเดียวกันเปลี่ยนไปอย่างไรในแต่ละภาพ แล้วเปรียบเทียบความเร็วในการอ่านภาพใหญ่หนึ่งชิ้นกับภาพเล็กที่ต่อเนื่องกัน จุดสนใจอาจขยับจากสิ่งนี้คืออะไรไปสู่มันถูกจดจำอย่างไร
ภาพคน พืช และสิ่งของขนาดเล็กเรียงเคียงกันตามผนัง
ชุดภาพตามผนังยาวกับภาพคนและสัตว์บนผนังปลายห้องสร้างระยะมองต่างกันงานดูแลกลางวันเป็นความจริงอีกด้านที่แยกจากการสร้างงานไม่ได้ เขาบริหารสถานดูแลเต็มเวลาแล้วจึงวาดตอนกลางคืน ชีวิตประจำวันต้องเผชิญความชราและช่วงปลายชีวิต การตีความของแกลเลอรีสนใจว่าแรงงานดูแลถูกระบบและประสิทธิภาพบดบังได้อย่างไร และภาพช่วยเก็บความซับซ้อนของบุคคลอย่างไร ไม่ใช่การย่อผู้ได้รับการดูแลให้เป็นสัญลักษณ์ชนิดเดียว แต่เตือนว่าทุกใบหน้าและของใช้ทุกชิ้นอาจมีเรื่องราวเกินกว่าหมวดหน้าที่ของมัน
หลังงานดูแลสิ้นสุด ภาพยังดำเนินต่อในยามค่ำ
สำหรับคนคุ้นกับภาพดิจิทัลเรียบลื่น สิ่งน่าดูใน Toil and Soil คือเส้นและสีที่ไม่ถูกเก็บแต่ง รูปทรงหยาบ รอยสีไหล และรอยพู่กันไม่สม่ำเสมอทำให้เห็นว่าภาพเกิดจากท่าทางซ้ำ ๆ ไม่ได้เสร็จขึ้นเองอัตโนมัติ จากชุดภาพบนผนังยาวถึงภาพบุคคลที่แขวนแยก ลองเข้าใกล้และถอยออก เปรียบเทียบว่าเมื่อระยะเปลี่ยน สิ่งแรกที่ปรากฏคือคน ก้อนสี หรือสิ่งของธรรมดาที่เคยมองผ่าน
Toil and Soil จัดระหว่าง 10 กันยายนถึง 31 ตุลาคม 2026 ที่ห้อง 108 ชั้น 1 อาคาร Ruttonjee Centre เลขที่ 11 Duddell Street ย่านเซ็นทรัล ฮ่องกง เปิดอังคารถึงเสาร์ 10.00–19.00 น. โทร +852 2525 0529 ดูข้อมูลที่หน้านิทรรศการของ gdm หากแวะก่อนปิด ลองใช้เวลามองช่วงหยุดระหว่างเส้นกับคน แล้วอ่านว่าศิลปินหนุ่มรักษาที่ทางของตัวเองภายในแรงงานประจำวันอย่างไร